خبرگیلان/دکتر مسعود مردانی، استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، می گوید طی شش ماهه اول ۱۴۰۴ تنها ۷٪ موارد به دلیل استفاده از سرنگ مشترک بوده و ۶۴٪ مرتبط با رابطه جنسی است؛ در عین حال دسترسی به خدمات درمانی گسترده شده و بیش از ۲۰ هزار مبتلا به درمان پاسخ مثبت داده اند.
او تأکید می کند موفقیت های نظام سلامت در کنترل انتقال از راه های غیرجنسی (مثل پالایش خون و غربالگری زنان باردار) قابل توجه است، اما تغییر الگو نیازمند برنامه ریزی و تمرکز ویژه روی آموزش و پیشگیری برای جوانان است.
استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با بیان اینکه الگوی اصلی انتقال HIV در ایران از اعتیاد، به رابطه جنسی پرخطر و ناسالم تغییر یافته است، گفت: انتقال از طریق رابطه جنسی ناسالم در دنیا نیز عمده راه انتقال گزارش می شود، اما انتقال از طریق اعتیاد و استفاده از سرنگ مشترک، انتقال از مادر به کودک با الزامی کردن غربالگری زنان باردار و انتقال از طریق خون و فرآورده های خونی با اجرای طرح پالایش خون ها با مصارف پزشکی در کشور به خوبی کنترل شده است.
دکتر مسعود مردانی متخصص بیمار ی های عفونی در گفت وگو با خبرنگار روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در آستانه فرا رسیدن روز جهانی ایدز، با اشاره به اینکه هر سال روز جهانی ایدز فرصتی برای ارتقای آگاهی مردم نسبت به این بیماری ویروسی است، گفت: نزدیک به یک دهه است که الگوی انتقال بیماری ایدز در ایران تغییر کرده است.
وی با بیان اینکه آمارها نشان می دهد الگوی اصلی انتقال این بیماری در کشور به رابطه جنسی پرخطر و ناسالم تغییر یافته است، ادامه داد: بر اساس آمارها، از ۲۵ هزار و ۸۷۰ مبتلا، ۲۱ هزار و ۱۲۷ نفر به خدمات مراقبت های درمان ایدز دسترسی دارند و ۲۰ هزار و ۲۶۴ نفر نیز به درمان پاسخ داده اند.
به گفته وی، در شش ماهه اول سال ۱۴۰۴ فقط هفت درصد موارد ابتلا به دنبال اعتیاد از طریق استفاده از سرنگ مشترک بوده و ۶۴ درصد موارد نیز از طریق رابطه جنسی ثبت شده است.
دکتر مردانی همچنین ادامه داد: یک درصد از موارد ابتلا از طریق انتقال مادر به کودک گزارش شده و در ۲۸ درصد موارد نیز راه انتقال مشخص نشده که البته به احتمال زیاد از طریق رابطه جنسی است.
استاد دانشگاه تصریح کرد: اگرچه از ابتدای ظهور و تشخیص بیماری ایدز در ایران تا کنون، ۸۰ درصد مبتلایان آقا و ۲۰ درصد خانم هستند، اما الگوی انتقال اپیدومیولوژیک HIV در ایران تغییری کرده و از یک دهه پیش، ابتلای جدید در خانم ها بیشتر از آقایان به ثبت رسیده است. همچنین سن ابتلا نیز رو به کاهش است.
متخصص بیماری های عفونی تغییر الگوی انتقال بیماری را نیازمند برنامه ریزی دانست و گفت: متاسفانه جوانان به دلیل عدم رعایت مسائل بهداشت فردی و اجتماعی دچار بیماری های مقاربتی از جمله ایدز می شوند و این موضوع نیاز به اقدام فوری دارد.
دکتر مردانی افزود: انتقال از طریق رابطه جنسی ناسالم در دنیا نیز عمده راه انتقال گزارش می شود، اما انتقال از طریق اعتیاد و استفاده از سرنگ مشترک، انتقال از مادر به کودک با الزامی کردن غربالگری زنان باردار و انتقال از طریق خون و فرآورده های خونی با اجرای طرح پالایش خون ها با مصارف پزشکی در کشور به خوبی کنترل شده است.
وی اظهار کرد: سال های پیش عمده مردم تصور می کردند افراد مبتلا به ایدز عمر کمی دارند، اما مصرف داروهای در دسترس بیماران مبتلا به ایدز منجر به مهار ویروس، جلوگیری از انتقال ویروس و از بین بردن عوارض عفونت های فرصت طلب می شود؛ در نتیجه بیماری که به زنجیره درمان متصل است می تواند زندگی معمولی داشته باشد.
دکتر مردانی در خصوص مفهوم U=U تصریح کرد: از زمانی که داروهای آنتی رترو ویرال به همراه داروی موثر دولوتگراویر (Dolutegravir) تجویز می شود، میزان لود ویروس در بیماران به صفر رسیده است؛ به این معنی که ویروس به دیگران منتقل نمی شود، البته به این معنا نیست که بیمار مجاز است رابطه بدون محافظت برقرار کند.
دکتر مردانی در خصوص رویکرد شناسایی و درمان بیماری ایدز در کشور عنوان کرد: بر اساس نظر سازمان بهداشت جهانی، هر فردی با قرار گرفتن در معرض خطر کاندیدای انجام آزمایش است افرادی که رابطه جنسی پرخطر یا شریک جنسی متعدد دارند، افرادی که در طول عمرشان حتی یک بار از مواد مخدر تزریقی استفاده کردند، زنان باردار، افرادی که برای تفریح به کشورهای حوزه خلیج فارس یا آسیای میانه سفر می کنند، تمام معتادان مواد مخدر تزریقی و غیر تزریقی، افرادی که سابقه ابتلا به بیماری های خونی یا ایدز دارند و کادر درمان در معرض خطر باید سالی یک بار آزمایش دهند.
